PL / EN

Zaloguj się
Załóż darmowe konto
Lęk separacyjny – jak przeciwdziałać?

Pierwsze dni w przedszkolu. Gdy tylko zamykały się drzwi za rodzicami – zaczynał się zbiorowy płacz. Tak dzieci reagują często na rozstanie z mamą lub tatą. Ale jeśli emocje są zbyt silne – być może mamy do czynienia z lękiem separacyjnym. Z artykułu dowiesz się, jak możesz pomóc leczyć to zaburzenie.

O przygotowaniu dziecka do pójścia do przedszkola pisaliśmy tutaj.

Kiedy można mówić o lęku separacyjnym

Źródłem lęku separacyjnego jest relacja dziecka z rodzicem. Mówiąc prosto, jest to chorobliwa obawa przed rozstaniem z rodzicami, lub innymi bliskimi osobami. Między 9. a 11. miesiącem życia występowanie lęku separacyjnego jest całkowicie normalne. Dziecko naturalnie reaguje wtedy na rozłąkę z rodzicem płaczem lub rozdrażnieniem. Podobna sytuacja może mieć również miejsce między 3. a 5. rokiem życia dziecka. Powody do niepokoju pojawiają się, gdy emocje związane z rozstaniem i reakcje związane z lękiem są natężone zbyt mocno w stosunku do sytuacji. Jeśli zachowanie dziecka jest skrajnie niepokojące, lub lęk separacyjny występuje w innym wieku – trzeba działać.

Skąd się bierze lęk separacyjny?

Po pierwsze winne są czynniki psychologiczne. Gdy dziecko wykazuje nadmierną wrażliwość emocjonalną, jest bardziej narażone na wystąpienie takiego zaburzenia. Podobnie rzecz się ma w przypadku braku umiejętności odpowiedniego reagowania na strach.

Innym źródłem jest podłoże biologiczne. Lęk separacyjny może być po prostu odziedziczony, np.: jeśli w rodzinie występowały wcześniej zaburzenia psychiczne (np. depresja).

Pod uwagę należy również wziąć określone czynniki środowiskowe – czy dziecko wychowywało się z dużą dozą nadopiekuńczości ze strony rodziców? A może odwrotnie – doskwierał mu brak uwagi? Czy doświadczyło jakichś trudnych lub traumatycznych sytuacji? Rozwód rodziców, śmierć kogoś bliskiego, wypadek samochodowy – wszystko to może prowadzić do wystąpienia zaburzenia lękowego.

Objawy lęku separacyjnego

Wymiar lęku separacyjnego jest bardzo różny. Może wystąpić zarówno przy zostawianiu dziecka pod czyjąś opieką na dłużej, jak i nawet przy zwykłym wyjściu do sklepu na zakupy. Prócz objawów zachowawczych w postaci wyrażania emocji, kłopotów ze snem czy nieśmiałości i rozdrażnienia,  zaburzenie może też przybierać postać dolegliwości fizycznych. Szczególnie często spotykaną reakcją jest ból brzucha (podobnie jak w przypadku szczególnego stresu), ale także nudności czy zawroty głowy.

Rodzaje terapii

Jak w przypadku każdego zaburzenia, nie wolno zignorować wystąpienia u dziecka objawów lęku separacyjnego. Nieleczony, pozostanie w przyszłości w postaci obniżonej odporności na stres, i większej podatności na depresję.

W procesie leczenia można podjąć się terapii behawioralnej, poznawczej lub interwencyjnej.

Terapia poznawczo – behawioralna

Terapia behawioralna ma na celu badanie wpływu otoczenia, bodźców i doświadczeń na postępowanie, zachowanie i myślenie człowieka. Jej założeniem jest przekonanie, według którego zaburzenia funkcjonowania wynikają z wyuczonych reakcji na bodźce. W skrócie – następuje nazwanie problemu, oraz związanych z nim uczuć, emocji i skojarzeń. Składają się one na sposób reakcji pacjenta – i ta właśnie reakcja jest przedmiotem terapii. Pacjent ma możliwość samodzielnego dotarcia do źródła problemu i w efekcie – zmiany sposobu reagowania na ten problem. Pracuje się więc nad samokontrolą zachowań i świadomością sposobu postępowania.

Bajkoterapia

Coraz popularniejszą metodą na leczenie zaburzeń staje się bajkoterapia, czyli jedna z metod wynikających z arteterapii (szerzej o wszystkich metodach pisaliśmy tutaj), czyli terapii poprzez sztukę. Ogromnie ważną funkcję terapeutyczną pełnią opowieści, dzięki którym dziecko ma szansę wczuwać się w postawy i zachowania bohatera. Idealnie, jeśli on sam znajduje się w podobnej sytuacji, co dziecko (np. obawia się rozstania z rodzicami lub samodzielnego podjęcia decyzji). Wczucie się we wzór jego postępowania i poznanie przykładowego rozwiązania problemu sprawia, że dziecko patrzy na problem z innej perspektywy. Poprzez identyfikację z bohaterem maleje również poczucie osamotnienia – a w zamian wzrasta poczucie bezpieczeństwa. Dziecko czuje, że nie jest samo w tym, co przeżywa.

Przykłady bajek terapeutycznych

“Brzydkie Kaczątko” redukuje lęk przed odrzuceniem. Dziecko wczuwa się w rolę Brzydkiego Kaczątka, przeżywa wraz z nim historię jego odmienności, po czym upewnia się w tym, że trzeba wierzyć w swoje siły – ponieważ sytuacja zawsze może ulec zmianie i skończyć się szczęśliwie. Innym przykładem idealnie odwołującym się do bycia porzuconym jest “Jaś i Małgosia”. Dzieci są dosłownie porzucone przez rodziców i zostawione samymi sobie w ciemnym lesie. Wraz z biegiem historii przekonujemy się jednak, że nie ma sytuacji bez wyjścia a historia rodzeństwa ma pomyślne zakończenie.

Chcesz poznać więcej przykładów bajek terapeutycznych? Kliknij i zapisz się na darmowe webinarium z ekspertką w tej dziedzinie – terapeutką i właścicielką Centrum Terapii i Edukacji Bajarnia, Moniką Litwinow.

Ustawienia prywatności
We use cookies to enhance your experience while using our website. If you are using our Services via a browser you can restrict, block or remove cookies through your web browser settings. We also use content and scripts from third parties that may use tracking technologies. You can selectively provide your consent below to allow such third party embeds. For complete information about the cookies we use, data we collect and how we process them, please check our Privacy Policy
Youtube
Consent to display content from Youtube
Vimeo
Consent to display content from Vimeo
Google Maps
Consent to display content from Google
Spotify
Consent to display content from Spotify
Sound Cloud
Consent to display content from Sound
Załóż darmowe konto