Podsumuj artykuł z AI
Jeśli prowadzisz żłobek, klub dziecięcy albo punkt opieki dziennej i od jakiegoś czasu docierały do Ciebie sygnały, że szykuje się twardy zakaz publikowania wizerunku dzieci – to nie plotka. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, która wprowadza taki zakaz wprost. To jeden z elementów szerszej nowelizacji – o pozostałych zmianach (m.in. nowych wymaganiach kwalifikacyjnych, standardach żywienia czy monitoringu) piszemy w artykule Zmiany w opiece nad dziećmi do lat 3 – co czeka żłobki, kluby dziecięce i dziennych opiekunów?, a tutaj rozkładamy na czynniki pierwsze wyłącznie zakaz publikacji wizerunku: co dokładnie mówi ustawa, kogo obejmuje, jakie są wyjątki i – co chyba najważniejsze – od kiedy realnie trzeba się do niego dostosować.
W skrócie
- Co: zakaz publicznego udostępniania wizerunku dziecka przez podmiot prowadzący placówkę – nawet za zgodą rodzica.
- Kogo dotyczy: żłobki, kluby dziecięce i punkty opieki dziennej. Nie przedszkola.
- Wyjątki: dziecko jako szczegół większej całości (np. zdjęcie z imprezy plenerowej) oraz udostępnienie wyłącznie rodzicom dzieci z tej samej placówki, w zamkniętym kanale.
- Kiedy: od 1 września 2027 r. (przepis przejściowy), na stałe od 1 stycznia 2028 r.
- Konsekwencje: nadzór poza planem kontroli, obowiązek usunięcia nieprawidłowości, a od 2028 r. – ryzyko wykreślenia z rejestru.
- Status ustawy: uchwalona przez Sejm, czeka na Senat i podpis Prezydenta RP – daty mogą się jeszcze zmienić.
Zakaz obowiązuje nawet za zgodą rodzica
Nowelizacja dodaje do ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 nowe ustępy 3 i 4 w art. 3a – przepisie, który reguluje zasady przetwarzania danych dzieci przez podmiot prowadzący placówkę. Brzmienie jest jednoznaczne:
Podmiot prowadzący żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej nie może, nawet w przypadku wyrażenia zgody przez rodzica, udostępniać publicznie wizerunku dziecka objętego opieką w prowadzonym przez ten podmiot żłobku, klubie dziecięcym lub punkcie opieki dziennej.
Ustawodawca celowo wyłączył zgodę rodzica jako podstawę legalizującą publikację. Dotychczas wiele placówek opierało swoją politykę zdjęciową właśnie na pisemnej zgodzie – teraz to narzędzie przestaje działać w odniesieniu do publicznego udostępniania wizerunku.
Kogo dokładnie dotyczy zakaz
Ustawa nazywa wprost tylko trzy typy podmiotów objętych zakazem: żłobek, klub dziecięcy i punkt opieki dziennej.
Dla dyrektorów, którzy zarządzają jednocześnie żłobkiem i przedszkolem w jednej strukturze, warto pamiętać, że polityka dotycząca zdjęć może różnić się między grupą żłobkową a przedszkolną w tej samej placówce.
Dwa wyjątki, które warto znać
Ustawa przewiduje dwie sytuacje, w których udostępnienie wizerunku dziecka nie jest uznawane za „udostępnienie publiczne”:
→ gdy dziecko stanowi jedynie szczegół całości – na przykład na zdjęciu z zgromadzenia, krajobrazu czy imprezy publicznej, gdzie nie jest głównym, wyodrębnionym obiektem kadru;
→ gdy wizerunek trafia wyłącznie do rodziców dzieci objętych opieką w tej samej placówce – a więc do zamkniętego, ograniczonego kręgu odbiorców, a nie do nieokreślonej liczby osób.
Ten drugi wyjątek jest kluczowy dla codziennej praktyki. Zdjęcie z zajęć plastycznych wrzucone do zamkniętej grupy rodziców tej konkretnej sali – dozwolone. To samo zdjęcie opublikowane na profilu żłobka na Facebooku czy Instagramie, dostępnym dla każdego – zabronione, i to niezależnie od tego, czy rodzic podpisał zgodę. Dokładnie na tym opiera się działanie aplikacji takich jak LiveKid – zdjęcia trafiają do rodziców przez zamknięty kanał w aplikacji, a nie na otwarte media społecznościowe.
Od kiedy obowiązuje zakaz
Uchwalona przez Sejm ustawa wprowadza zakaz dwuetapowo – najpierw jako przepis przejściowy, potem jako przepis docelowy, wpisany na stałe do ustawy.
| Okres | Podstawa prawna | Co ma obowiązywać |
|---|---|---|
| 1 września 2027 – 31 grudnia 2027 | art. 74e (przepis przejściowy) | Zakaz publicznego udostępniania wizerunku dziecka, obejmujący żłobki, kluby dziecięce i osobno dziennych opiekunów |
| od 1 stycznia 2028 | art. 3a ust. 3–4 ustawy (treść zacytowana wyżej) | Ten sam zakaz, ale już jako stały przepis ustawy, bez ograniczenia czasowego |
Zgodnie z uchwalonym tekstem zakaz ma zacząć realnie obowiązywać od 1 września 2027 roku.
Warto zaznaczyć, że w okresie przejściowym podejście organu nadzorującego będzie nieco łagodniejsze niż po 1 stycznia 2028 r. Więcej o tym w kolejnej sekcji.
Nadzór i konsekwencje dla placówki
Uchwalona przez Sejm ustawa nie poprzestaje na samym zakazie – wyposaża organ nadzorujący w konkretne narzędzia reakcji, ale ich zakres różni się między okresem przejściowym a docelowym.
W okresie 1 września – 31 grudnia 2027 (art. 74e ust. 3–4):
- wójt, burmistrz lub prezydent miasta, otrzymawszy informację o publicznym udostępnieniu wizerunku dziecka, prowadzi czynności nadzorcze poza planem nadzoru – nie musi czekać na zaplanowaną kontrolę;
- w razie stwierdzenia naruszenia organ nadzorujący zobowiązuje podmiot prowadzący placówkę do usunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie.
Od 1 stycznia 2028 (znowelizowany art. 55 ust. 2 pkt 5 oraz art. 57):
Te same dwa narzędzia (nadzór poza planem, obowiązek usunięcia nieprawidłowości) obowiązują nadal, ale naruszenie zakazu trafia też do ogólnego katalogu nieprawidłowości w art. 57 ust. 1 pkt 6 – obok np. niespełniania standardów opieki.
Jeśli placówka nie usunie nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wykreśla żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej z rejestru – co w praktyce oznacza utratę podstawy do prowadzenia działalności.
Skąd tak twarde podejście ustawodawcy
Skala zjawiska, które ten przepis próbuje ograniczyć, tłumaczy, dlaczego ustawodawca zdecydował się na tak twarde rozwiązanie. Jak pisaliśmy w artykule o wykorzystaniu wizerunku dziecka, z badań NASK wynika, że aż 23% dzieci ma swój ślad cyfrowy jeszcze przed narodzeniem, a 81% – już przed ukończeniem 2. roku życia, głównie za sprawą zdjęć publikowanych przez dorosłych. Do internetu trafia globalnie nawet około 500 milionów zdjęć dzieci dziennie, a około 65% przedszkoli publikuje wizerunek podopiecznych na stronach internetowych lub w mediach społecznościowych.
📖 Więcej o tym, jak taki ślad cyfrowy wpływa na prywatność i bezpieczeństwo dziecka, znajdziesz w artykule Wykorzystanie wizerunku dziecka – na co dyrektor przedszkola i żłobka musi zwrócić uwagę?
Co to oznacza w praktyce dla Twojej placówki
Warto już teraz, z wyprzedzeniem, sprawdzić:
- czy zdjęcia z Waszej placówki trafiają na profile publiczne, a jeśli tak – jak szybko możecie tę praktykę wygasić przed wrześniem 2027;
- czy narzędzie, którego używacie do dzielenia się zdjęciami z rodzicami, faktycznie ogranicza krąg odbiorców do rodziców danej placówki, czy raczej działa jak otwarty kanał;
- czy regulamin placówki i zgody rodziców wymagają aktualizacji – nie po to, by dalej opierać się na zgodzie (bo ta przestaje wystarczać), ale po to, by jasno komunikować rodzicom nową zasadę.
W praktyce chodzi o to, żeby zdjęcia z życia placówki trafiały do rodziców bezpiecznym kanałem. Placówki, które już dziś dzielą się zdjęciami przez aplikację taką jak LiveKid, zamiast przez otwarte profile w mediach społecznościowych, mają ten temat właściwie już załatwiony.
Galeria zdjęć w LiveKid jest zbudowana dokładnie pod wyjątek dopuszczający udostępnianie zdjęć wyłącznie rodzicom danej placówki. Zdjęcie z telefonu dodajesz od razu z poziomu aplikacji, a przed publikacją odznaczasz konkretne grupy, do których ma trafić – nie da się go „przypadkiem" wysłać do złej grupy albo upublicznić szerzej, niż zamierzałaś. Rodzice z kolei mogą pobrać całą galerię danego dnia albo pojedyncze zdjęcie, bez wychodzenia poza aplikację.
📖 Zobacz też: Aplikacja dla przedszkoli do kontaktów z rodzicami – jak wybrać i dlaczego to już standard
Zamiast zakazu – zmiana przyzwyczajeń
Dla większości placówek to nie będzie rewolucja, tylko uporządkowanie czegoś, co i tak już się dzieje – przenoszenie zdjęć z otwartych mediów społecznościowych do kanałów zarezerwowanych wyłącznie dla rodziców danej grupy. Ustawa wciąż czeka na ostateczny podpis, ale kierunek zmian jest jasny, więc najlepszym momentem na przegląd swoich praktyk jest czas przed wrześniem 2027 roku, a nie tuż po jego nadejściu.
