Ustawa o RKO
Wypróbuj livekid
Udostępnij stronę:
Skopiuj link
Szkolenia z certyfikacją - Twój krok do edukacji.
Zobacz szkolenia

Ustawa o RKO - terminy, dofinansowania, obowiązki dyrektora oraz rodzica

2 lutego, 2022 |
Izabela Witek

W obliczu ustawy o Rodzinnym Kapitale Opiekuńczym, która weszła w życie początkiem tego roku, poradziliśmy się eksperta - Anny Gruzli - w kwestiach nietypowych związanych z wprowadzaniem danych do Empatii oraz wypełnianiem dokumentów RKZ.

W tym artykule:

Ustawa o Rodzinnym Kapitale Opiekuńczym 

Ustawa o RKO weszła w życie z pierwszym stycznia tego roku. W kwestii samego kapitału - nie ma żadnych wytycznych, które by uzależniały wypłatę tego świadczenia. Jedynym kryterium jest wiek dziecka oraz jego uczęszczanie do placówki. Ustawa bardzo wyraźnie rozdziela dziecko drugie i kolejne, od pierwszego. W przypadku dziecka drugiego i kolejnego dyrektorów ta sytuacja dotyczy jedynie połowicznie. Za każdym razem to rodzic ma obowiązek wystąpienia o dofinansowanie.

Baner

Może to zrobić elektronicznie, mając trzy ścieżki - ZUS PUE, Empatię oraz bankowość elektroniczną. W przypadku drugiego i kolejnego dziecka platforma ZUS i Empatii już jest gotowa i przyjmuje wnioski. Różnica jest taka, że w przypadku drugiego i kolejnego dziecka, środki o które rodzice się ubiegają, są wypłacane rodzicowi na konto. 

Wysokość wypłacanych świadczeń

RKO jest świadczeniem, o którym często widzimy informację, że na każde dziecko między 12 a 36 miesiącem życia przysługuje 12 tysięcy złotych. To jest kwota, która dotyczy drugiego i kolejnego malucha. Z racji tego, że ustawa weszła w życie 1 stycznia, musimy znać wiek dziecka tak, aby ocenić o jaką kwotę będzie mógł się ubiegać. Jeśli np. nasz maluszek w styczniu ma 18 miesięcy, to za jego poprzednie 6 miesięcy odliczamy po 500 złotych (ponieważ wtedy nie funkcjonowała jeszcze ustawa). Rodzic będzie mógł zatem się ubiegać o dofinansowanie w wysokości 9 tysięcy złotych. Każdy z rodziców może wystąpić o takie dofinansowanie w kwocie 500 złotych lub tysiąc, ale tylko raz w trakcie pobierania tego świadczenia rodzic będzie mógł zmienić zdanie co do wypłacanej kwoty. Nie ma tutaj kryterium, czy maluszek chodzi do żłobka, przedszkola, czy jest z rodzicami w domu. Jest to świadczenie, które po prostu jest rodzicowi należne. 

Kto będzie monitorował świadczenia?

Świadczenia te będzie monitorował ZUS. Będzie to jedyna władna instytucja, która przyznaje tego typu świadczenia i je monitoruje. W przypadku każdego dziecka ZUS ma dostęp do wszelkich informacji. W ustawie jest informacja, że ZUS będzie miał dwa miesiące na rozpatrzenie każdego wniosku. 

Świadczenia dla pierwszego dziecka 

Trochę inaczej wygląda to w przypadku pierwszego dziecka - to nas jako dyrektorów i właścicieli dotyczy najmocniej. Tutaj mówimy o dofinansowaniu pobytu dziecka w żłobku w kwocie do 400 złotych. Tak jak w poprzednim przypadku - to rodzic występuje do ZUS o świadczenie. Za każdym razem wydanie takiego świadczenia będzie przybierało formę jedynie informacji. Otrzyma ją zarówno rodzic, jak i placówka. Dla nas jest to o tyle dobre, że dopiero od momentu, w którym ZUS faktycznie potwierdzi, że zostało wydane dofinansowanie, będziemy zobligowani do pomniejszenia czesnego. Oznacza to, że do tej daty (momentu, w którym otrzymamy tę informację), rodzic musi wpłacać pełną wysokość czesnego. 

Dwie ścieżki uwzględnienia dofinansowania

Placówki mogą się sugerować dwiema ścieżkami, jeśli chodzi o kwestie finansowe w takim wypadku. Zanim środki do nas wpłyną, minie nieco czasu. Rodzic w przypadku pierwszego dziecka ma możliwość na wpisanie tego wniosku od 1 kwietnia i może go złożyć do 31 maja. Co jest istotne - 31 maja to data graniczna dla wszystkich rodziców. Jeśli do tej daty zostaną złożone dokumenty, to wszelkie świadczenia będą wypłacane wstecznie od daty 1 stycznia. Dla dyrektorów ma to ogromne znaczenie - jeśli w tej chwili mamy dzieci w żłobku, którym będzie się należało owe dofinansowanie, a rodzic złoży dokumenty w maju - wypłata zapewne nastąpi około sierpnia. Oznacza to, że placówka dostanie na konto wyrównanie za poprzednie miesiące. Dyrektorzy mogą postąpić dwojako - możemy te środki rodzicom zwrócić, lub zaksięgować na poczet kolejnych miesięcy. To, jak sformułujemy aneksy z rodzicami jest dobrowolne. 

Dane w systemie Empatia

Aby działać zupełnie swobodnie, będziemy musieli posługiwać się Empatią. Tam będziemy wpisywali informacje, które będzie zaciągał ZUS. Z tą współpracą będą się łączyły kolejne daty, o których mówi ustawa o RKO. Do końca marca placówki mają obowiązek wpisania do Empatii dzieci, które do niej uczęszczają (RKZ 5). Do końca grudnia ubiegłego roku mieliśmy czas, aby poinformować rodziców o danych osobowych niezbędnych do realizacji RKO. Rodzice byli zobligowani dostarczyć nam te dane do 14 stycznia. Ponieważ dla pierwszego dziecka ZUS uruchomi platformę do składania wniosków dopiero od 1 kwietnia, więc tutaj nic się nie zadzieje, dopóki nie złożymy tych odpowiednich wniosków oraz informacji. 

Rodziny patchworkowe a RKO

Będą się zdarzać również sytuacje, w których mamy do czynienia z rodzinami patchworkowymi. Ponieważ o świadczenie RKO może wystąpić zarówno mama, jak i tata, dyrektorom jest czasem ciężko określić, kto ma władzę rodzicielską. To w takiej sytuacji będzie również określał za nas ZUS. Jeśli mówimy o sytuacji, kiedy oboje rodziców ma prawo do dziecka (zbieg doświadczeń), ten kto pierwszy złoży wniosek - ten będzie rozpatrzony przez ZUS. Jeśli oboje rodziców ma prawo do dziecka, ale nie mieszkają razem - to kalka jaka jest stosowana, jest identyczną do tej przy świadczeniach 500+. Czyli świadczenie będzie wydawane temu rodzicowi, przy którym faktycznie jest dziecko. 

Sytuacje nietypowe

Wyobraźmy sobie taką sytuację - jestem mamą maluszka z pierwszego związku, związałam się z mężczyzną, który nie ma dzieci, ale mamy razem jedno dziecko - i teraz pojawia się pytanie, które to jest dziecko? Jeśli do ZUS wystąpię w tej sytuacji ja - to mogę otrzymać świadczenie na drugie dziecko. Jeśli wystąpi mój partner - to może otrzymać na pierwsze. Oboje rodziców może to zrobić, ale dostanie tylko jedno z nich. Takich kwestii spornych nie rozwiąże żaden dyrektor - będziemy czekać na informację od ZUS, czy faktycznie danemu dziecku owe dofinansowanie będzie przyznane. 

Możliwe interpretacje prawne

Żeby wyjaśnić jeszcze większe komplikacje - dofinansowanie pobytu dziecka będzie też należne na drugie i kolejne dziecko, gdzie mamy dwa przypadki. Do tej pory zakładaliśmy, że jeśli dziecko kończy 36 miesięcy i nadal uczęszcza do żłobka, to również należy się świadczenie. Ale informacja, jaką dostałam z urzędu wojewódzkiego jest następująca: "świadczenie otrzymują dzieci przed ukończeniem 12 miesiąca życia i po ukończeniu 36 miesiąca życia, z wyłączeniem okresu, kiedy należy im się RKO".

Baner

Tych interpretacji prawnych jest wiele. Spróbuję to wytłumaczyć na przykładzie bliźniaków - jeśli mamy bliźniaki, to po pierwsze rodzice zadecydują, które dziecko jest pierwsze, a które drugie. W przypadku pierwszego nie ma granicy 12-36 miesięcy, tylko wyłącznie wymóg, że dziecko uczęszcza do żłobka, klubu dziecięcego lub dziennego opiekuna. Pierwsze dostaje 400 złotych, drugie również (do 12 miesiąca życia). Pierwsze kontynuuje świadczenie przez cały okres pobytu w żłobku, a drugie przez okres 12-36 miesięcy otrzyma świadczenie w wysokości pięciuset złotych lub tysiąca. 

Obowiązki rodzica wobec placówki

Głównym obowiązkiem rodzica jest podanie obowiązkowych informacji - imienia, nazwiska, daty urodzenia, numeru PESEL, dokumentu, telefonu i adresu poczty mailowej. My jako dyrektorzy jesteśmy natomiast odpowiedzialni za wprowadzenie tych danych do systemu w odpowiednim terminie. 

Zdjęcie autora
Izabela Witek
Senior Content Manager
Udostępnij stronę:
Skopiuj link

Przeczytaj również

Jarek, Izabela, Maria, Mateusz, Sonia