Podsumuj artykuł z AI
Punkt opieki dziennej to całkowicie nowa forma instytucjonalnej opieki nad dziećmi do lat 3, którą wprowadza nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, uchwalona przez Sejm 17 lipca 2026 r. Ma zastąpić dotychczasowego dziennego opiekuna na poziomie samej konstrukcji prawnej. Sprawdzamy, czym dokładnie jest ta nowa instytucja, ile dzieci przyjmie i kiedy realnie zacznie działać.
Czym jest punkt opieki dziennej i czym różni się od dzisiejszego dziennego opiekuna?
Dzienny opiekun to osoba fizyczna wpisana do wykazu dziennych opiekunów prowadzonego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta – to on sam jest jednocześnie i osobą sprawującą opiekę, i formalną "instytucją opieki". Jego główne zadania to zapewnienie dziecku opieki w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych oraz prowadzenie zajęć wspierających rozwój dziecka. Jeśli taka osoba zachoruje, idzie na urlop albo rezygnuje z pracy, formalnie znika też powiązana z nią forma opieki.
Jak było dotychczas:
Dzienny opiekun, choć pracuje w bardziej kameralnych, zbliżonych do domowych warunkach, dziś musi spełnić inne wymagania kwalifikacyjne niż opiekun w żłobku: kluczowe jest ukończenie 160-godzinnego szkolenia (albo 40-godzinnego uzupełniającego, jeśli ma już kwalifikacje opiekuna żłobkowego) oraz regularne, powtarzane co 2 lata szkolenie z udzielania dziecku pierwszej pomocy.
Po nowelizacji:
Po wejściu w życie nowelizacji te dwie ścieżki – opiekuna żłobkowego i dziennego opiekuna – zostaną ujednolicone. Kandydat z wykształceniem kierunkowym będzie musiał odbyć 80-godzinne praktyki zawodowe oraz 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki, a kandydat z wykształceniem średnim – aż 310-godzinne szkolenie wstępne (albo 3-letnie doświadczenie) oraz 30-godzinne szkolenie).
Punkt opieki dziennej – nowa forma opieki
Po zmianach w opiece nad dziećmi do lat 3 powstaje punkt opieki dziennej – forma niezależna od konkretnej osoby, zdefiniowana jako miejsce, w którym zatrudnieni zostaną dzienni opiekunowie w celu sprawowania nad dziećmi codziennej pieczy (zatrudnieni przez podmiot prowadzący punkt albo prowadząc w nim działalność na własny rachunek). Punkty opieki dziennej będą realizować funkcje opiekuńczą, wychowawczą i edukacyjną.
Innymi słowy: Dzieci będą zapisane formalnie do miejsca, a nie do jednej konkretnej osoby.
Wyjątkiem pozostaje dzienny opiekun działający w pełni samodzielnie, na własny rachunek i we własnym imieniu – on nadal będzie mógł funkcjonować w podobny sposób jak dziś.
Kiedy punkty opieki dziennej zaczną działać
Główna data wejścia w życie przepisów o punkcie opieki dziennej to 1 stycznia 2028 r. – wtedy zaczyna obowiązywać cała nowa konstrukcja prawna, w tym przekształcenie dotychczasowych dziennych opiekunów w punkty opieki dziennej. Obowiązkowy monitoring i wymóg ubezpieczenia OC wchodzą w życie razem z tą datą. Wymogi lokalowe w pełnym zakresie dla podmiotów działających wcześniej – dopiero od 2032 r.
Kto może być zatrudniony w punkcie opieki dziennej
W punkcie opieki dziennej będą zatrudnieni opiekunowie – zatrudnieni na podstawie umowy o świadczenie usług albo prowadzący działalność na własny rachunek. Zanim opiekun zacznie zajmować się małym dzieckiem, musi spełnić szereg wymagań ustawowych. Kandydat musi m.in.:
- posiadać co najmniej wykształcenie średnie,
- dawać rękojmię należytego sprawowania opieki
- odbyć wymagane szkolenia – w tym szkolenie z zakresu udzielania dziecku pierwszej pomocy, powtarzane nie rzadziej niż co 2 lata.
Po zmianach, by założyć punkt opieki dziennej, konieczne będzie spełnienia analogicznych wymagań kwalifikacyjnych, ujednoliconych z tymi obowiązującymi w żłobku i klubie dziecięcym.
Kto może prowadzić punkt opieki dziennej i ile dzieci może przyjąć
Punkt opieki dziennej będą mogły prowadzić zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i podmioty prywatne oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. W jednym lokalu może działać tylko jeden punkt opieki dziennej, a łącznie zbiorowy pobyt dzieci może objąć maksymalnie 16 dzieci – z możliwością zatrudnienia w jednym punkcie kilku dziennych opiekunów jednocześnie.
Zmieniają się też limity dzieci: w punkcie opieki dziennej opiekun będzie mógł sprawować opiekę nad pięciorgiem dzieci samodzielnie lub ośmiorgiem z pomocą drugiej osoby, a w przypadku dzieci do 1 roku życia, limit wynosi troje dzieci, tak samo gdy dziecko jest niepełnosprawne lub wymaga szczególnej opieki. Widać więc, że nowe przepisy zbliżają dziennego opiekuna do standardów obowiązujących dziś w żłobku – zarówno pod względem kwalifikacji, jak i elastyczności limitów.
Dla porównania: w żłobku limit dzieci na jednego opiekuna wynosi ośmioro dzieci (limit spada do pięciorga, gdy w grupie jest dziecko poniżej 1. roku życia lub niepełnosprawne) – i to obowiązująca norma.
| Wariant | Samodzielnie | Z osobą wspomagającą |
|---|---|---|
| Standardowa grupa | 5 dzieci | 8 dzieci |
| W grupie znajduje się dziecko, które nie ukończyło pierwszego roku życia, jest niepełnosprawne lub wymaga szczególnej opieki | 3 dzieci | 5 dzieci |
Osobą wspomagającą dziennego opiekuna może być rodzic albo inna osoba spełniająca wymagania kwalifikacyjne przewidziane dla opiekunów – nie tylko rodzic, jak jest to obecnie
Wymogi lokalowe i dostęp do przestrzeni na zewnątrz
Punkt opieki dziennej ma mieć uproszczone, zbliżone do "domowych" wymogi lokalowe w porównaniu ze żłobkiem – to ma być jego przewaga tam, gdzie prowadzenie pełnoprawnego żłobka czy klubu dziecięcego jest zbyt kosztowne. Podmiot prowadzący punkt musi:
- mieć tytuł prawny do lokalu,
- odpowiednio wyposażyć lokal przeznaczony do sprawowania opieki,
- spełnić wymagania przeciwpożarowych.
Przed dokonaniem wpisu do rejestru wójt, burmistrz lub prezydent miasta może przeprowadzić wizytację lokalu – jeśli stwierdzi nieprawidłowości, wzywa do ich usunięcia, a w razie niepowodzenia odmawia wpisu w drodze decyzji.
Dodatkowo podmiot prowadzący punkt opieki dziennej ma obowiązek zapewnienia dzieciom dostępu do miejsca odbywania zajęć na zewnątrz, wspierających rozwój dziecka – to analogia do obowiązkowego placu zabaw w żłobkach, tylko w mniej rygorystycznej formie.
Zastępstwo dziennego opiekuna bez zamykania placówki
W przypadku czasowej nieobecności opiekuna – np. urlopu wypoczynkowego czy choroby – opiekę w tym samym lokalu może przejąć inny dzienny opiekun, na podstawie umowy zawartej między podmiotem prowadzącym punkt a opiekunem zastępującym. Rodziców trzeba o takim zastępstwie i jego warunkach poinformować, a o planowanym urlopie opiekuna – z 14-dniowym wyprzedzeniem. Dzięki temu jedna nieobecność nie oznacza już, że placówka musi zostać zamknięta, a rodzice zostają bez opieki dla dziecka z dnia na dzień.
Dziennemu opiekunowi przysługuje też płatny czas wolny na podnoszenie kwalifikacji zawodowych w wymiarze 16 godzin lub 2 dni rocznie – podmiot prowadzący punkt może w takim dniu zdecydować o zamknięciu placówki, informując o tym rodziców z wyprzedzeniem.
Monitoring w punkcie opieki dziennej będzie obowiązkowy
To istotna różnica względem żłobków i klubów dziecięcych, gdzie monitoring pozostaje fakultatywny (decyduje o nim dyrektor). W punkcie opieki dziennej podmiot prowadzący ma obowiązek wprowadzić monitoring pomieszczeń lub terenu wokół punktu w celu zapewnienia bezpieczeństwa dzieci – i to niezależnie od tego, czy punkt jest prowadzony publicznie, czy przez osobę prywatną. Obowiązują tu te same zasady co w żłobkach:
- monitoring nie może służyć do oceny pracy personelu,
- nie obejmuje sal zajęć ani pomieszczeń sanitarnych,
- nagrania przechowuje się maksymalnie 3 miesiące,
- rodziców i personel należy poinformować o uruchomieniu z 14-dniowym wyprzedzeniem.
Rejestracja w nowym rejestrze instytucji opieki
Prowadzenie punktu opieki dziennej będzie wymagało złożenia wniosku i uzyskania wpisu do nowego rejestru instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, prowadzonego przez gminę przy użyciu systemu teleinformatycznego zapewnianego przez ZUS. Do rejestru trafiają zarówno dane samego punktu (adres, liczba miejsc, godziny pracy), jak i dane dziennych opiekunów w nim zatrudnionych oraz tych prowadzących działalność na własny rachunek. Obowiązkowe jest też ubezpieczenie OC dziennego opiekuna – finansuje je podmiot prowadzący punkt opieki dziennej. Nadzór nad prawidłowością i zgodnością z prawem tej formy opieki sprawuje minister właściwy do spraw rodziny i polityki społecznej oraz właściwy miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Co czeka dzisiejszych dziennych opiekunów – przepisy przejściowe
Zgodnie z przepisami przejściowymi projektu ustawy, podmioty dziś zatrudniające dziennych opiekunów oraz sami dzienni opiekunowie prowadzący działalność na własny rachunek z mocy prawa staną się punktami opieki dziennej – planowo od 1 stycznia 2028 r., bez konieczności składania nowych wniosków ani ponownego przechodzenia przez formalności rejestracyjne.
Co ważne, dla podmiotów działających już przed tą datą przewidziano wydłużony okres dostosowania: pełne wymogi lokalowe dla punktu opieki dziennej (limit 16 dzieci na lokal, wymóg jednego punktu w jednym lokalu itd.) będą miały do nich zastosowanie dopiero od 1 stycznia 2032 r. – do tego czasu obowiązują częściowo dotychczasowe zasady. Podobnie legitymacja opiekuna oraz część danych w rejestrze dla opiekunów zatrudnionych przez osoby fizyczne czy prowadzących działalność na własny rachunek zaczną obowiązywać dopiero od 2032 r. Daje to istniejącym dziś dziennym opiekunom kilka lat na spokojne dostosowanie się do nowych wymogów.
Podsumowanie
W 2026 roku uchwalono nowelizację ustawy wprowadzającą nową formę opieki – punkt opieki dziennej – z większą elastycznością w zakresie zastępstw niż dotychczasowa instytucja dziennego opiekuna. Punkt opieki dziennej to próba rozwiązania realnego problemu: dziś jedna nieobecność dziennego opiekuna potrafi zostawić rodziców bez planu awaryjnego, bo opiekun i "instytucja opieki" to ta sama osoba, na barkach której spoczywa cała piecza nad grupą maluchów. Nowa, bezosobowa forma ma to zmienić – zachowując kameralny, "domowy" charakter tej formy opieki, ale organizując ją wokół miejsca, a nie pojedynczego człowieka, z poszanowaniem godności i szacunku należnego zarówno dzieciom, jak i pracującym tam osobom.
Ustawa nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Tekst uchwalony przez Sejm został przekazany do Senatu, a następnie musi trafić do podpisu Prezydenta. Ten artykuł zaktualizujemy, gdy przepisy zostaną ostatecznie zatwierdzone i udostępnimy pełną, wiążącą wersję zasad.
