Nowe przepisy o orzeczeniach z poradni psychologiczno-pedagogicznej – co to znaczy dla dyrektorów przedszkoli

Minister Edukacji podpisała rozporządzenie, które zmienia zasady wydawania orzeczeń i opinii przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Dla dyrektora przedszkola to nie jest wyłącznie sprawa poradni – nowe przepisy o orzeczeniach z poradni psychologiczno-pedagogicznej wprowadzają konkretne obowiązki dokumentacyjne i proceduralne dla przedszkoli, szkół i innych jednostek systemu oświaty, które placówka musi wdrożyć jeszcze przed tym, jak orzeczenie trafi na biurko dyrektora.

W tym artykule krok po kroku wyjaśniamy, co się zmienia, od kiedy obowiązują nowe zasady i jak przygotować przedszkole na współpracę z poradnią według zaktualizowanych reguł.

Najważniejsze zmiany w sprawie orzeczeń i opinii

Rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych porządkuje cały proces – od złożenia wniosku przez rodzica, przez pracę zespołu orzekającego, aż po odwołanie od wydanego rozstrzygnięcia. Dla przedszkoli najistotniejsze są trzy obszary zmian.

Obowiązek systematycznego przekazywania informacji o funkcjonowaniu dziecka. Przewodniczący zespołu orzekającego może zwrócić się do dyrektora przedszkola o przekazanie opinii o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia – w tym o jego trudnościach, mocnych stronach i uzdolnieniach rozpoznanych przez nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów prowadzących z nim zajęcia. Placówka ma na wydanie takiej opinii 10 dni od dnia otrzymania prośby. To oznacza, że przedszkole musi być gotowe do sprawnego przygotowania rzetelnego opisu funkcjonowania ucznia na każde wezwanie poradni, a nie tylko przy okazji corocznej dokumentacji.

Nowe kryteria oceny funkcjonowania ucznia. Zespół orzekający, oceniając funkcjonowanie dziecka lub ucznia, będzie opierał się na obszarach zgodnych z Międzynarodową Klasyfikacją Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF) – czyli m.in. na aktywności i uczestniczeniu w codziennych zadaniach, porozumiewaniu się, funkcjonowaniu społecznym i emocjonalnym, a w przypadku uczniów szkolnych także na motoryce, samoobsłudze i życiu w społeczności szkolnej. To przekłada się bezpośrednio na to, jak nauczyciele i specjaliści w przedszkolu powinni formułować obserwacje przekazywane do poradni – opis funkcjonowania dziecka musi być spójny z tymi kategoriami.

Obowiązki placówki względem danych i dokumentacji. Przedszkole odpowiada za rzetelność i terminowość przekazywanych informacji, a także za archiwizację kopii dokumentów wysyłanych do poradni. Dyrektor powinien też pamiętać, że kopię opinii o funkcjonowaniu dziecka przekazuje się rodzicom – to kolejny element obiegu dokumentów, który warto ująć w wewnętrznej procedurze placówki.

Rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii poradni psychologiczno-pedagogicznych podpisane

Minister Edukacji podpisała rozporządzenie 2 marca 2026 roku. Dokument został ogłoszony w Dzienniku Ustaw 30 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 428) i zastępuje dotychczasowe rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 września 2017 r.

Ogólny termin wejścia w życie to 14 dni od dnia ogłoszenia – a więc większość przepisów obowiązuje od 13 kwietnia 2026 roku. Nie wszystkie regulacje weszły jednak w życie w tym samym momencie.

Przepisy obowiązujące od 1 września 2026 r. dotyczą dwóch kluczowych obszarów:

• treści i zakresu opinii o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia przekazywanej przez dyrektora przedszkola, szkoły lub ośrodka na wniosek przewodniczącego zespołu orzekającego,
• nowych zasad przeprowadzania oceny funkcjonowania ucznia i dziecka przez zespół orzekający (w tym oparcia jej na klasyfikacji ICF oraz na narzędziach diagnostycznych opartych na dowodach naukowych).

Nowe zasady wydawania orzeczeń i opinii poradni psychologiczno-pedagogicznych

Wymagania dotyczące narzędzi diagnostycznych

W trakcie działań diagnostycznych zespół orzekający musi stosować narzędzia oparte na dowodach naukowych, których skuteczność została potwierdzona empirycznie i które są dostosowane do poziomu rozwoju oraz możliwości dziecka lub ucznia. To wyraźne określenie standardów procesu diagnostycznego, którego wcześniejsze przepisy nie precyzowały w tak jednoznaczny sposób.

Kwalifikacje specjalistów przeprowadzających diagnozę

Narzędzia diagnostyczne mogą być stosowane wyłącznie przez osoby posiadające odpowiednie przygotowanie, określone przez autorów tych narzędzi. Dodatkowo w przypadku dzieci i uczniów niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących lub z autyzmem (w tym z zespołem Aspergera) do wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii dołącza się zaświadczenie lekarskie wydane przez lekarza specjalistę właściwego dla danego rodzaju niepełnosprawności – na przykład okulistę w przypadku niewidzenia lub słabego widzenia, czy psychiatrę dzieci i młodzieży w przypadku autyzmu. Zaświadczenie może wydać także lekarz w trakcie specjalizacji, jeśli działa w ramach jednostki prowadzącej szkolenie specjalizacyjne lub w ramach świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Rola opinii nauczycieli i rodziców

Ocena funkcjonowania dziecka lub ucznia dokonywana przez zespół orzekający uwzględnia informacje uzyskane od rodziców, od nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i specjalistów prowadzących zajęcia z dzieckiem, a także – w sposób dostosowany do wieku i możliwości psychofizycznych – bezpośrednio od samego dziecka lub ucznia. Co istotne, dokumentacja medyczna ma charakter pomocniczy, a nie decydujący w procesie orzeczniczym – to zespół orzekający, w oparciu o całość zgromadzonych informacji i własną diagnozę, rozstrzyga, czy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. To wzmocnienie roli zespołu orzekającego oznacza, że jakość i szczegółowość opisu przygotowanego przez przedszkole zyskuje jeszcze większe znaczenie.

Skład zespołu orzekającego i przebieg posiedzenia

Zespół orzekający poradni rozstrzyga sprawę większością głosów podejmowaną na posiedzeniu zespołu, a przy równej liczbie głosów decyduje głos przewodniczącego. Stałym członkiem zespołu – obok przewodniczącego – jest psycholog i pedagog; lekarz wchodzi w skład zespołu wyłącznie wtedy, gdy do wniosku dołączono dokumentację medyczną wymagającą przedstawienia informacji o rozpoznaniu, zaleceniach lub innych danych istotnych dla procesu kształcenia dziecka. Skład i liczbę pozostałych członków zespołu każdorazowo określa dyrektor poradni, powołując zespół do rozpatrzenia konkretnego wniosku.

W posiedzeniu zespołu, z głosem doradczym, mogą uczestniczyć – za zgodą rodziców – m.in. nauczyciele i specjaliści prowadzący zajęcia z dzieckiem, osoba pełniąca rolę tłumacza języka migowego, a także przedstawiciel zawodu medycznego realizujący świadczenia gwarantowane w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Taka osoba może brać udział w posiedzeniu również z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa – w tym transmisji obrad w czasie rzeczywistym i możliwości zabrania głosu przez wszystkich uczestników.

Rozporządzenie precyzuje też właściwość poradni – co do zasady są to poradnie właściwe terenowo ze względu na siedzibę przedszkola, szkoły lub ośrodka, do którego uczęszcza dziecko, a dla dzieci nieuczęszczających do żadnej placówki – poradnie właściwe ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Tak działające zespoły wydają zarówno orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, jak i pozostałe rodzaje orzeczeń i opinii. W wybranych poradniach specjalistycznych może działać zespół wydający orzeczenia i opinie wyłącznie dla danego rodzaju niepełnosprawności, jeśli o utworzeniu takiego zespołu zdecyduje organ prowadzący – same poradnie specjalistyczne muszą przy tym spełniać dodatkowe wymogi kadrowe i sprzętowe. Dodatkowo w przypadku dzieci należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz nieznających języka polskiego w stopniu wystarczającym do korzystania z nauki, zespół musi uwzględnić ich możliwości językowe i uwarunkowania kulturowe, stosując narzędzia diagnostyczne do tego dostosowane.

Co to oznacza dla przedszkoli – praktyczne kroki przy wydawaniu orzeczeń i opinii

Aby sprawnie funkcjonować w nowym systemie, warto wdrożyć w placówce kilka praktycznych rozwiązań.

1. Wprowadź procedurę przekazywania informacji do poradni.
   Skoro poradnia może wystąpić o opinię o funkcjonowaniu dziecka z terminem 10 dni na odpowiedź, przedszkole potrzebuje jasnej ścieżki: kto zbiera obserwacje od nauczycieli i specjalistów, kto redaguje ostateczny dokument i kto go podpisuje w imieniu dyrektora.
2. Przygotuj personel do dostarczania rzetelnych opisów funkcjonowania dziecka.
   Nauczyciele i specjaliści pracujący z dzieckiem powinni umieć opisywać jego funkcjonowanie językiem zgodnym z obszarami ICF – aktywność i uczestniczenie, porozumiewanie się, funkcjonowanie społeczne i emocjonalne, dbanie o siebie – a nie tylko w formie ogólnych uwag wychowawczych. Warto zaplanować krótkie szkolenie wewnętrzne, zanim te wymogi staną się obowiązkowe od 1 września 2026 r.
3. Zaktualizuj wewnętrzne wzory wniosków i formularzy.
   Choć samo rozporządzenie określa wzory orzeczeń i opinii wydawanych przez poradnię, a nie wzory wniosków składanych przez rodziców, warto, by przedszkole miało własne, spójne z nowymi wymogami formularze – na przykład arkusz obserwacji funkcjonowania dziecka czy checklistę dokumentów przekazywanych do poradni. Ułatwi to zarówno pracę personelu, jak i kontakt z rodzicami.

Dokumenty, orzeczenia i opinia poradni – wymagane załączniki i zgody

Nowe przepisy precyzyjnie określają, co musi zawierać wniosek o wydanie orzeczenia oraz jakie zgody i dokumenty należy do niego dołączyć – to wyraźne dookreślenie wymaganej dokumentacji dołączanej do wniosku, którego wcześniejsze przepisy nie precyzowały w tym stopniu. Choć formalnie to obowiązek rodzica lub pełnoletniego ucznia jako wnioskodawcy, dyrektor przedszkola powinien znać te wymagania, by móc realnie wspierać rodziców w procesie rozpatrywania wniosku.

1. Lista wymaganych załączników do wniosku.
2. Pisemna zgoda rodziców przy składaniu wniosku.
3. Kontrola kompletności dokumentów przed wysyłką.
4. Wniosek elektroniczny i uwierzytelnienie dokumentów.
5. Potwierdzenie statusu prawnego wnioskodawcy.
6. Przekazywanie orzeczeń do placówki.

1️⃣Wniosek o wydanie orzeczenia musi zawierać m.in. dane dziecka lub ucznia (imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL, adres zamieszkania), dane przedszkola lub szkoły, dane rodziców, cel złożenia wniosku, informację o poprzednio wydanych orzeczeniach lub opiniach oraz informację o stosowanych metodach komunikacji, jeśli dziecko nie posługuje się mową werbalną lub nie zna języka polskiego w stopniu komunikatywnym. Do wniosku dołącza się też dokumentację uzasadniającą – dokumentację medyczną, wyniki dotychczasowych badań psychologicznych, pedagogicznych i logopedycznych, a w określonych przypadkach (np. dzieci niesłyszących, niewidomych czy z autyzmem) także zaświadczenie lekarskie z rozpoznaniem oznaczonym kodem ICD.

2️⃣Zapewnij uzyskanie pisemnej zgody rodziców przy składaniu wniosku.
To jedna z kluczowych zmian: rodzice muszą wyrazić zgodę na przesłanie orzeczenia do przedszkola już na etapie składania wniosku. Jeśli takiej zgody zabraknie, wniosek pozostawia się bez rozpoznania. Wniosek o wydanie orzeczenia musi też być podpisany przez oboje rodziców – a jeśli podpisze go tylko jedno z nich, konieczne jest dołączenie dokumentu potwierdzającego przyczynę braku drugiego podpisu (np. akt zgonu, orzeczenie sądu dotyczące władzy rodzicielskiej) albo złożenie stosownego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

3️⃣Wprowadź kontrolę kompletności dokumentów przed wysyłką. Jeśli wniosek lub dołączona dokumentacja są niekompletne, przewodniczący zespołu wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Dyrektor przedszkola, wspierając rodzica w tym procesie, może pomóc uniknąć takiego wezwania, jeśli z wyprzedzeniem zwróci uwagę na kompletność dokumentów – zwłaszcza zgód i podpisów obojga rodziców.

4️⃣Wniosek elektroniczny i uwierzytelnienie dokumentów. Wniosek można złożyć w postaci papierowej albo elektronicznej. W przypadku wniosku elektronicznego stosuje się zasady wynikające z ustawy o doręczeń elektronicznych oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wnoszenia podań. Dołączone elektroniczne kopie dokumentów muszą być uwierzytelnione kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym i podpisem osobistym zgodnie z ustawą o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne – dokumenty potwierdzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym traktuje się na równi z oryginałami złożonymi w postaci papierowej. Na żądanie przewodniczącego zespołu wnioskodawca musi być też gotowy przedstawić oryginały dokumentów – warto o tym uprzedzić rodziców korzystających z elektronicznej ścieżki składania wniosku.

5️⃣Potwierdzenie statusu prawnego wnioskodawcy. Do wniosku dołącza się oświadczenie potwierdzające status prawny wnioskodawcy – czy jest on rodzicem sprawującym władzę rodzicielską, opiekunem prawnym, czy osobą sprawującą pieczę zastępczą nad dzieckiem. To dodatkowe zabezpieczenie ma wykluczyć sytuacje, w których o wydanie orzeczenia występuje osoba nieuprawniona, a jednocześnie porządkuje kwestię potwierdzenia statusu prawnego wnioskodawcy w toku całej procedury.

6️⃣ Przekazywanie orzeczeń do placówki. Ostateczne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania czy orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych trafia do dyrektora przedszkola w terminie 14 dni od dnia, w którym stało się ostateczne – ale wyłącznie wtedy, gdy rodzice wyrazili na to zgodę we wniosku. Rozporządzenie utrzymuje przy tym dotychczasowe terminy obowiązkowego wydawania orzeczeń o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego oraz orzeczeń o potrzebie indywidualnego nauczania – nie dłuższe niż 14 dni od złożenia kompletnego wniosku.

O tym, co dyrektor robi z orzeczeniem po jego otrzymaniu, pisaliśmy szczegółowo w artykule „IPET w przedszkolu — wszystko, co musisz wiedzieć, gdy w Twojej placówce jest dziecko z orzeczeniem”.

Procedura wydawania orzeczeń i opinii – praktyczne wskazówki dla dyrektorów

1. Ustal osobę odpowiedzialną za kontakt z poradnią.

W praktyce najlepiej sprawdza się wyznaczenie jednej osoby (np. wicedyrektora, pedagoga specjalnego lub pedagoga przedszkolnego) jako punktu kontaktowego z poradnią psychologiczno-pedagogiczną — zarówno w sprawach dotyczących opinii o funkcjonowaniu dziecka, jak i bieżącej wymiany informacji.

2. Zaplanuj terminy przekazywania obserwacji i dokumentów.

Warto już na początku roku szkolnego ustalić harmonogram, kiedy nauczyciele przekazują obserwacje funkcjonowania dzieci wymagających wsparcia, tak by w razie prośby poradni przedszkole zmieściło się w 10-dniowym terminie na wydanie opinii.

3. Archiwizuj kopie wysłanych materiałów zgodnie z RODO.

Wszelka dokumentacja przekazywana do poradni zawiera dane osobowe, w tym dane wrażliwe dotyczące stanu zdrowia dziecka. Przedszkole powinno przechowywać kopie wysłanych opinii i dokumentów zgodnie z wewnętrzną polityką ochrony danych osobowych oraz zasadami wynikającymi z RODO, z ograniczonym dostępem wyłącznie dla osób upoważnionych.

Harmonogram i terminy – rozporządzenie w sprawie orzeczeń

Dla porządku warto zebrać wszystkie kluczowe terminy w jednym miejscu:

• 13 kwietnia 2026 r. – dzień wejścia w życie większości przepisów rozporządzenia (14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw 30 marca 2026 r.).
• 1 września 2026 r. – wejście w życie przepisów dotyczących nowego zakresu opinii o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia oraz nowych zasad przeprowadzania oceny funkcjonowania dziecka przez zespół orzekający.
• 1 września 2026 r. – zmiana dotycząca właściwości terenowej poradni wydających orzeczenia i opinie dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących lub z autyzmem. Do 31 sierpnia 2026 r. mogą je wydawać wyłącznie poradnie wskazane wcześniej przez kuratora oświaty; od 1 września 2026 r. każda poradnia, która spełni wymagane warunki kadrowe i sprzętowe, będzie mogła wydawać takie orzeczenia zgodnie z ogólną właściwością terenową.
• 21 dni – nowy termin na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia przez kuratora oświaty (poprzednio było to 14 dni); w przypadku konieczności zasięgnięcia dodatkowej opinii specjalisty termin ten liczy się od dnia jej otrzymania.

Ryzyka i konsekwencje dla placówki

Jeśli rodzic nie wyrazi zgody na przesłanie orzeczenia do przedszkola już na etapie składania wniosku, wniosek pozostawia się bez rozpoznania. W praktyce oznacza to, że dziecko może nie otrzymać orzeczenia w ogóle, dopóki rodzic nie złoży nowego wniosku z odpowiednią zgodą – co bezpośrednio opóźnia moment, w którym przedszkole może zacząć organizować kształcenie specjalne.

Braki formalne we wniosku lub dokumentacji skutkują wezwaniem do uzupełnienia, co wydłuża cały proces — a w konsekwencji także moment, w którym przedszkole otrzyma ostateczne orzeczenie i będzie mogło uruchomić wsparcie dla dziecka.

Najskuteczniejszym zabezpieczeniem jest wczesna i konkretna rozmowa z rodzicami – najlepiej przy wsparciu psychologa lub pedagoga przedszkolnego – o tym, jakie dokumenty i zgody będą potrzebne, zanim rodzic złoży wniosek do poradni.