Podsumuj artykuł z AI
Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027 mają dla przedszkoli inny wymiar niż w poprzednich latach. Zwykle to lista priorytetów, które trzeba wpleść w dokumentację i pracę zespołu, ale samo prawo się nie zmienia. Tym razem na pierwszym miejscu stoi coś, co realnie zmienia sposób prowadzenia zajęć: Reforma26. Kompas Jutra i nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego, która wchodzi w życie 1 września 2026 r.
To nie jedyna zmiana. Kilka priorytetów znanych z ubiegłego roku zyskało nowe brzmienie i szerszy zakres – edukacja zdrowotna objęła pierwszą pomoc, higiena cyfrowa doszła do „aktywności off-line”, a profilaktyka przemocy rówieśniczej rozszerzyła się na uzależnienia behawioralne.
W tym artykule przechodzimy przez wszystkie osiem kierunków na rok 2026/2027, pokazujemy, co się zmieniło względem roku 2025/2026, i podsumowujemy, na czym w praktyce warto się skupić w przedszkolu.
Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027
Kierunki polityki oświatowej państwa to priorytety, które co roku – na podstawie art. 60 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – ustala Minister Edukacji. Wyznaczają one obszary, na których w danym roku szkolnym ma się skupić nadzór pedagogiczny kuratoriów oraz praca dydaktyczna, wychowawcza i opiekuńcza placówek – w tym przedszkoli.
Kierunki na rok szkolny 2026/2027 minister Barbara Nowacka ustaliła 26 maja 2026 r. Oto pełna lista:
1. Wdrażanie Reformy26. Kompas Jutra – wspieranie przedszkoli i szkół w wprowadzaniu zmian ukierunkowanych na placówkę wymagającą, wspierającą i przyjazną rozwojowi dziecka.
2. Budowanie odporności społecznej – kształtowanie postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych.
3. Edukacja zdrowotna – promowanie zdrowego stylu życia i aktywności ruchowej oraz przygotowanie do odpowiedzialnych zachowań prozdrowotnych i udzielania pierwszej pomocy.
4. Higiena cyfrowa i aktywność off-line – rozwijanie umiejętności bezpiecznego poruszania się w sieci i krytycznego myślenia, w tym odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji, a także korzystania z zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
5. Rozpoznawanie potrzeb dzieci i współpraca z rodzicami – wykorzystanie oceny funkcjonowania dziecka w środowisku przedszkolnym i szkolnym oraz wspieranie współpracy z rodzicami, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i wychowania.
6. Profilaktyka uzależnień behawioralnych i przemocy rówieśniczej – wspieranie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz pomoc w kryzysach psychicznych.
7. Świadome decyzje edukacyjno-zawodowe – doradztwo zawodowe, promocja kształcenia zawodowego i upowszechnienie nowej oferty kształcenia zawodowego wypracowanej z branżami.
8. Ciekawość i aktywność poznawcza – kształcenie interdyscyplinarne, praca projektowa oraz ocenianie kształtujące i informacja zwrotna w pracy z dzieckiem.
Priorytet numer jeden: Reforma26. Kompas Jutra i nowa podstawa programowa
To, że wdrażanie Reformy26 stoi na szczycie listy, nie jest przypadkiem. Reforma26. Kompas Jutra to wieloletni program zmian w polskiej edukacji, przygotowywany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej wraz z Instytutem Badań Edukacyjnych. Jej fundamentem jest tzw. profil absolwentki i absolwenta – dokument opisujący kompetencje, wiedzę i postawy, z jakimi dziecko powinno kończyć dany etap edukacji.
Dla przedszkoli oznacza to coś bardzo konkretnego: nową podstawę programową wychowania przedszkolnego. Minister Edukacji podpisała rozporządzenie 11 marca 2026 r. Wchodzi ono w życie 1 września 2026 r., a nową podstawę programową – zgodnie z jej §2 – stosuje się począwszy od roku szkolnego 2026/2027.
To zasadnicza różnica względem poprzednich lat. Wcześniej kierunki polityki oświatowej porządkowały priorytety w ramach obowiązującego prawa. W roku 2026/2027 przedszkola dostają nowe prawo, które muszą wdrożyć – i to od pierwszego dnia roku szkolnego. Odejście od dotychczasowego modelu opartego na kartach pracy na rzecz uczenia się przez doświadczenie i działanie, z myślą o tworzeniu szkoły wymagającej wspierającej i przyjaznej rozwojowi ucznia, w przedszkolu przekłada się na lepiej zaprojektowane środowisko edukacyjne, nową rolę nauczyciela jako organizatora środowiska edukacyjnego, a także konieczność aktualizacji programu wychowania przedszkolnego i dokumentacji.
Kierunki kontynuowane, ale w nowej odsłonie
Kilka priorytetów, które przedszkola znają z poprzednich lat, wróciło w rozszerzonej formie. Warto je znać w nowym brzmieniu, bo to ono będzie punktem odniesienia dla kuratoriów.
Edukacja zdrowotna i pierwsza pomoc
Promocja zdrowego stylu życia i aktywności ruchowej zostaje, ale MEN dopisało do niej wprost przygotowanie do udzielania pierwszej pomocy. W przedszkolu to naturalnie oznacza wiedzę adekwatną do wieku – nie kursy resuscytacji, a podstawowe reakcje w sytuacjach zagrożenia i rozumienie, do kogo zwrócić się o pomoc.
Bezpieczeństwo i odporność społeczna
Kierunek, który w poprzednich latach nazywał się edukacją obywatelską, teraz mówi o „odporności społecznej” i wprost dodaje odpowiedzialność za bezpieczeństwo własne i innych. W przedszkolu nadal chodzi o kształtowanie postaw – dzielenia się, współdziałania, rozwiązywania konfliktów – ale z większym naciskiem na to, by dziecko czuło się bezpiecznie i wiedziało, jak reagować w sytuacjach trudnych.
Higiena cyfrowa i aktywność off-line
Higiena cyfrowa zostaje, ale MEN wyraźnie dopisało do niej „aktywność off-line” – czyli czas bez ekranów jako odrębny, celowy element pracy z dzieckiem, nie tylko ograniczenie czasu spędzanego przed urządzeniem, lecz także promowanie higieny cyfrowej przez zachowanie równowagi między korzystaniem z technologii a ruchem, zabawą i kontaktem z naturą. To dobra okazja, żeby nazwać wprost to, co wiele przedszkoli już robi: świadomie planuje czas na zabawę swobodną, ruch i kontakt z naturą, tak by zrównoważyć czas spędzany przed ekranem.
Profilaktyka uzależnień behawioralnych i zdrowie psychiczne
Zdrowie psychiczne i przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej zostają priorytetem, ale dołączyła do nich profilaktyka uzależnień behawioralnych – w praktyce najczęściej rozumiana jako nadmierne korzystanie z ekranów, gier i urządzeń mobilnych. W przedszkolu to temat bardziej dla rodziców niż dla samych dzieci, ale placówka może odegrać rolę edukacyjną. Przy kryzysach psychicznych ważne są też jasne procedury reagowania, udzielanie pomocy dzieciom oraz współpraca z odpowiednimi specjalistami.
Ciekawość poznawcza, praca projektowa i ocenianie kształtujące
Ten kierunek to promowanie kształcenia interdyscyplinarnego, czyli łączenia wiedzy z różnych dziedzin; łączy on dwa dotychczasowe priorytety – myślenie analityczne oraz sprawczość i wykorzystywanie oceniania kształtującego – i dodaje do nich element interdyscyplinarny i pracę projektową, mocno związane z Reformą26. W przedszkolu oznacza to dalsze odchodzenie od odhaczania „tematu dnia” na rzecz działań, w których dziecko samo wybiera, próbuje i wyciąga wnioski, czyli edukacji przez działanie zamiast tradycyjnego zapamiętywania treści.
Nowość: rozpoznawanie potrzeb dzieci i współpraca z rodzicami
Piąty punkt listy nie ma odpowiednika w kierunkach z roku 2025/2026. MEN łączy w nim dwa elementy: wykorzystanie oceny funkcjonowania dziecka w środowisku przedszkolnym oraz wspieranie współpracy z rodzicami i pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
W praktyce dla przedszkola to sygnał, żeby traktować obserwację pedagogiczną i diagnozę przedszkolną nie jako formalność do wypełnienia w arkuszu, ale jako realne źródło wiedzy o tym, czego dziecko potrzebuje – i żeby tę wiedzę aktywnie przekładać na rozmowy z rodzicami w procesie edukacji, a nie tylko na dokumentację wewnętrzną.
Chodzi przy tym o wspieranie szkół i przedszkoli w procesie edukacji, w zakresie współpracy z rodziną oraz specjalistami, z wykorzystaniem oceny funkcjonowania dziecka. MEN nie opublikowało jeszcze szczegółowych wytycznych co do konkretnego narzędzia oceny funkcjonowania, więc warto na bieżąco sprawdzać komunikaty ministerstwa, zanim placówka zacznie zmieniać swoje procedury obserwacji.
To też kierunek dotyczący współpracy z rodzicami; warto jasno określić zakres współpracy między placówką, rodzicami i specjalistami, bo dobrze zaplanowana komunikacja z rodzicami wpływa na codzienną pracę placówki bardziej niż większość formalnych wytycznych.
Które kierunki najbardziej dotyczą przedszkoli w 2026/2027?
Podobnie jak w poprzednich latach, nie każdy z ośmiu kierunków ma równe znaczenie dla przedszkola – doradztwo zawodowe i promocja kształcenia zawodowego są adresowane głównie do szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Z perspektywy przedszkola najważniejsze obszary to:
- Wdrożenie nowej podstawy programowej w ramach Reformy26. Kompas Jutra.
- Edukacja zdrowotna, w tym pierwsza pomoc dostosowana do wieku dzieci.
- Bezpieczeństwo i budowanie odporności społecznej.
- Higiena cyfrowa i aktywność off-line.
- Profilaktyka uzależnień behawioralnych i wsparcie zdrowia psychicznego.
- Rozpoznawanie potrzeb dzieci i współpraca z rodzicami.
- Ciekawość poznawcza, praca projektowa i ocenianie kształtujące.
Jak wpisać nowe kierunki w dokumentację przedszkola?
Mechanizm wpisywania kierunków polityki oświatowej w dokumentację przedszkola nie zmienił się – zmieniła się tylko jego waga, bo w tym roku trzeba uwzględnić w niej także nową podstawę programową. Dyrektor przedszkola powinien odnieść się do priorytetów przede wszystkim w trzech dokumentach:
- Roczny plan pracy przedszkola – najważniejszy dokument operacyjny: dla każdego kierunku formułujesz cele i zadania, planujesz konkretne działania i terminy. W tym roku warto od razu sprawdzić, czy plan odzwierciedla nową podstawę programową, a nie tylko starą strukturę priorytetów.
- Plan nadzoru pedagogicznego – tu określasz, jak będziesz monitorować i wspierać realizację kierunków: jakie obserwacje zajęć przeprowadzisz, jakie narzędzia ewaluacji zastosujesz.
- Sprawozdanie z realizacji podstawy programowej – w raporcie rocznym odnosisz się do każdego priorytetu: opisujesz osiągnięcia, identyfikujesz wyzwania i proponujesz działania korygujące na kolejny rok.
Dobrze wpisane w dokumentację kierunki MEN stają się realnym narzędziem dla całego zespołu – od planowania i realizacji zajęć, przez monitoring, aż po podsumowanie i ewaluację efektów.
Podsumowanie
Kierunki polityki oświatowej na rok szkolny 2026/2027 różnią się od poprzednich lat jedną istotną rzeczą: pierwszy raz priorytet numer jeden pociąga za sobą konkretną zmianę w prawie, którą przedszkole musi wdrożyć od 1 września. Reforma26. Kompas Jutra i nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego to temat, od którego warto zacząć planowanie nowego roku szkolnego – resztę priorytetów, choć część z nich zmieniła nazwę i zakres, łatwiej wpleść w już istniejące procesy pracy placówki.
