pl
Zaloguj się
Załóż darmowe konto

Kiedy sztuka pomaga, czyli o metodach arteterapii

Jak łatwo jest zdefiniować pojęcie sztuki? Niełatwo, biorąc pod uwagę, jak bardzo zależna jest od upodobań indywidualnych człowieka. Jedno jest pewne – potrafi leczyć. I może być wykorzystywana w edukacji wczesnoszkolnej dziecka. Zapraszamy do zagłębienia się w tajniki arteterapii. W artykule czeka na Was również wyjątkowa niespodzianka!

Czym jest arteterapia i kto może z niej skorzystać?

Arteterapia jest rodzajem terapii zajęciowej, którą wykorzystuje się w świadomym i powtarzalnym sposobie postępowania terapeutycznego, prowadzącego do określonego wyniku. Pojęcie wywodzi się od angielskich słów “art” czyli sztuka, oraz “therapy” czyli terapia. Jest zaliczane do metod psychoterapii, a jego medium to ogólnie pojęte środki twórczości. Może służyć właściwie każdemu, niezależnie od wieku.

Dziecięca arteterapia rozwija się szczególnie dynamicznie. Dzieci bardzo dobrze reagują na taki rodzaj terapii, dzięki czemu w wielu wypadkach staje się ona naprawdę skuteczna. Zwłaszcza w przypadku dzieci autystycznych, z zaburzeniami emocjonalnymi i po traumatycznych przejściach. W efekcie zastosowania arteterapii dzieci stają się spokojniejsze i pozbywają się wewnętrznych napięć. Metoda pomaga również wyeliminować blokady emocjonalne, a co za tym idzie poprawić podejście społeczne dziecka.

Jaką dziedzinę arteterapii wybrać?

Wybór poszczególnej metody arteterapii zależy najczęściej od specyfiki małego pacjenta. Konkretne przypadki problemów mogą potrzebować pasującej do tego metody. Dużo zależy również od talentów i zainteresowań dziecka – jeśli np. lubi rysować i dobrze się przy tym czuje, dobrym wyborem dla niego może być właśnie terapia poprzez rysunek. Bardzo popularne wśród dzieci są również choreoterapia oraz muzykoterapia. Poniżej rozpisujemy i klasyfikujemy inne popularne metody arteterapii.

Rysunek i malarstwo

Wyrażanie swoich emocji poprzez rysunek jest niezwykle cennym źródłem informacji terapeutycznej. Dziecko już od drugiego życia uczy się coraz lepiej przenosić swoje myśli, wyobrażenia i lęki na papier. Na początku są to jedynie zwykłe bazgrołki ćwiczące sprawność manualną. Z czasem nabierają kształtu, a dziecko doskonali sposób przedstawiania za pomocą ołówka czy kredek tego, co już wie o świecie. Oczywiście zupełnie innych informacji dostarcza nam rysunek spontaniczny, a innych podyktowany przez osobę dorosłą. Z obu można jednak wyciągnąć wiele wniosków na temat tego, co dziecko czuje lub myśli. Jest to wyraz nie tylko jego obecnych zainteresowań, ale też nastroju, poziomu wiedzy i wyobrażeń. W przypadku prośby o konkretny rysunek można zbadać poziom dojrzałości psychicznej lub występowanie ewentualnych upośledzeń.

Jeśli znajdziemy na rysunku dziecka niepokojące nas elementy, warto rozmawiać z małym twórcą o tym, co nim kierowało podczas tworzenia ich. Nie krytykujmy rysunków dziecka i nie zakazujmy malowania czegoś. To dla nas cenne źródło informacji, a dla dziecka – sposób na uzewnętrznienie swoich emocji i uporządkowanie swojej wiedzy o świecie.

Bajkoterapia

Bajkoterapia to metoda, która wykorzystuje podczas terapii gotowe bajki oraz opowieści dla dzieci. Stanowi odłam szerszej specyfikacji, jaką jest biblioterapia, czyli rozwiązywanie problemów osobistych poprzez ukierunkowane czytanie. Bajkoterapia prócz korzyści terapeutycznych niesie ze sobą szereg pozytywnych skutków. Dziecko pogłębia swoją wiedzę o świecie, kulturze, ludziach, poznaje historię i obyczaje. Rozwija wyobraźnię, poszerza zakres słownictwa i rozpoznaje swoje zainteresowania.

Skutkiem terapeutycznym tej metody jest przede wszystkim wyzwolenie różnego rodzaju emocji i odreagowanie napięć. Czytanie lub słuchanie opowieści pomaga również spojrzeć na bieżące problemy i wątpliwości z innej perspektywy. Dostarcza różnorodnych wzorców zachowań i przykładów rozwiązań.

Niespodzianka! Więcej o samej metodzie, jej zastosowaniu i efektach możesz dowiedzieć się na darmowym webinarium, na które zaprosiliśmy terapeutkę i właścicielkę Centrum Terapii i Edukacji Bajarnia – mgr Monikę Litwinow. Kliknij poniżej, aby dowiedzieć się więcej o naszym Gościu i zapisać na spotkanie 12 czerwca.

Grafika i fotografia

W czasach, kiedy komputeryzacja święci triumfy, a każde dziecko domaga się telefonu od najmłodszych lat, również ten postęp wykorzystać można w arteterapii. Oczywiście – z dużą dozą ostrożności i uwagi przed mogącymi z tego płynąć niebezpieczeństwami. Grafika komputerowa to nowoczesne wydanie rysunku. Zazwyczaj interesują się nią już raczej starsze dzieci, ale i tym młodszym może wydać się interesująca nauka grafiki na komputerze. Warto również od najmłodszego rozwijać chęć dziecka do fotografowania otaczającego go świata. Wykonane zdjęcia pomogą zidentyfikować, czym dziecko się interesuje i na co zwraca uwagę podczas obserwacji świata i ludzi. Natomiast zachęcenie do opisywania wykonanych zdjęć jest okazją do jeszcze dokładniejszego poznania punktu widzenia dziecka.

Rzeźba i sztuki użytkowe

Podobnie jak rysunek, rzeźbienie otwiera dostęp do wnętrza, emocji i blokad – również u dzieci. Arteterapia przez rzeźby jest nieco rzadziej spotykaną metodą, przez co może też wydać się ciekawsza. Dziecko, gdy nauczy się rzeźbić, poznaje satysfakcję z własnoręcznego wyrabiania własnego przedmiotu, udoskanalania go, a następnie używania lub podarowywania bliskim. Rzeźbienie wymaga cierpliwości i skupienia, które odciąga uwagę i pozwala uspokoić i uporządkować emocje. Dodatkowo rozwijają się zdolności manualne dziecka.

Filmoterapia i Teatroterapia

Spektakl teatralny ceniono sobie od dawien dawna za możliwość przeżywania tzw. katharsis czyli jednej z nadrzędnych cech sztuki. To greckie słowo oznacza oczyszczenie i polega na uwalnianiu się od cierpień, odreagowywanie napięcia i emocji, skrępowanych myśli i wyobrażeń. Obecnie uczucie to pojawia się zarówno w sztuce teatralnej, jak i filmowej. Obie metody powiązane są z edukacją poprzez obraz – spektakl sceniczny, lub sceny filmowe, podczas którego pacjent może wczuwać się w różne role, stawiać w sytuacji bohatera filmowego czy analizować skutki poszczególnych jego zachowań i wyciągać wnioski. Dzięki postaciom pacjent dociera do swoich głęboko ukrytych emocji, a następnie jest w stanie przełożyć sytuację filmową na swoje własne życie – już znając te emocje i potrafiąc lepiej sobie z nimi radzić. Poprawie ulegają: komunikacja, rozumienie ludzi, umiejętność dostrzegania i nazywania emocji, budowanie optymizmu i sposobów na radzenie sobie z problemami. Mechanizmy obronne – wyparcie, zaprzeczenie – tracą natomiast na sile.

Warto często pytać dziecka, z jakim bohaterem bajki czy filmu dla dzieci identyfikowało się podczas seansu i dlaczego. Odpowiedź może powiedzieć nam wiele o tym, co czuje, kim chciałoby być i jakie motywy nim kierują.

Zdobnictwo i dekoratorstwo

Zapewne brzmi poważnie i zupełnie nie przypomina w tym metody, którą można posługiwać się w edukacji wczesnoszkolnej. Ale wzornictwo i dekoratorstwo to nie tylko ciężkie, manualne prace. To również sztuka tworzenia laurek, ozdabianie ich, wycinanie i wyklejanie, techniki plastyczne. Dla kogo przeznaczone? Dla każdego! Wystarczy dostosować poziom trudności pracy do etapu zainteresowań dziecka. W ten sposób te dwie metody to kolejny sposób na ustabilizowanie emocji oraz zaburzeń aktywności psycho-ruchowej.

Choreoterapia i Muzykoterapia

Ruch to zdrowie – to powiedzenie zna każdy, i chyba nikt nie jest skłonny mu zaprzeczać. Terapia tańcem to jedna z najpopularniejszych metod arteterapii. Opiera się na wykorzystaniu ruchu jako procesu, który zwiększa fizyczną, psychiczną i duchową integrację. Podstawowe elementy tańca – ruch i rytm stają się drogą do uzyskania harmonii ciała i umysłu, ułatwiają poznanie siebie i swoich emocji, a także porozumiewanie się z innymi ludźmi. Dla dziecka dodatkową korzyścią jest możliwość wyładowania energii, tzw. “wyszalenia się” podczas zajęć. Natomiast tradycje wykorzystywania muzyki w terapii już czasów plemiennych, kiedy szamani wykorzystywali śpiew czy grę na prostych instrumentach podczas odbywanych rytuałów leczniczych. Dziś muzykoterapią leczy się wiele zaburzeń, również dziecięcych.

Pamiętaj o zapisaniu się na nasze bezpłatne spotkanie z ekspertką z zakresu bajkoterapii – Moniką Litwinow!

Już 12 czerwca porozmawiamy o zastosowaniu bajkoterapii i podamy praktyczne przykłady, które możesz wykorzystać na zajęciach w placówce lub w domu z dzieckiem. Do zobaczenia!

Rozpocznij bezpłatny 7-dniowy okres próbny!

Zobacz, jak aplikacja oszczędza czas w Twojej placówce

Zamów Prezentację
Zarejestruj się
Categories
Pobierz darmowego Ebooka