Zaloguj się
Załóż darmowe konto

12 blokad komunikacyjnych

Thomas Gordon był amerykańskim psychologiem i psychoterapeutą. W jego dorobku znalazły się bestsellerowe poradniki dla rodziców, nauczycieli i wychowawców. W pochodzącej z 1970 roku książce “Wychowanie bez porażek” sformułował listę dwunastu blokad komunikacyjnych, które nazwał “brudną dwunastką niszczycieli komunikacji”. Choć te zasady dotyczą każdego przypadku komunikacji interpersonalnej, warto przeanalizować je pod kątem wychowania naszych dzieci.

Rozkazy, nakazy, polecenia

To zrozumiałe, że każdemu czasem kończy się cierpliwość. Problem w tym, że nawet jeśli forma rozkazu skutkuje wykonaniem zadania, to osoba której rozkazujemy zyskuje przekonanie, że jej zdanie się nie liczy. Takie przekonanie sprawia, że jej samoocena może ulec znacznemu obniżeniu się. Szczególnie w przypadku dziecka, którego charakter jest dopiero w fazie rozwoju. Na dłuższą metę formułowanie rozkazów i nakazów może doprowadzić również do buntu.

Ostrzeżenia, upomnienia, groźby

Rzecz ma się podobnie jak w przypadku rozkazów. Dziecko, które nieustannie jest upominane lub nakłaniane do czegoś za pośrednictwem groźby staje się niepewne siebie. Może mieć to również skutki w przyszłości. Dzieci będące nieustannie zastraszane i upominane jako dojrzali ludzie bardziej boją się podejmować własne decyzje z obawy o to, że skutki będą dla nich bolesne. O wiele mocniej obawiają się również cudzej niepochlebnej opinii. Lęk przed nią może być na tyle paraliżujący, że nie są w stanie podjąć żadnych odważnych kroków bez uprzedniej aprobaty innej bliskiej osoby.

Moralizowanie, wygłaszanie kazań, przekonywanie

Chcemy dla naszych dzieci jak najlepiej – to niewątpliwe. Często wydaje nam się, że prawienie kazań jest najlepszą wychowawczą formą zapobiegania na przyszłość błędów. Tymczasem nieświadomie budujemy nimi w dziecku wyrzuty sumienia, które mogą prowadzić do trudności w wyrażaniu samego siebie w obawie o dezaprobatę otoczenia. Oczywiście dziecku trzeba wiele rzeczy wytłumaczyć. Warto jednak przy tym postarać się tak poprowadzić rozmowę, aby samo doszło do odpowiednich wniosków.

Dawanie rad, dyktowanie rozwiązań, udzielanie propozycji

To oczywiste że chcemy, by dzieci uczyły się na naszych błędach i korzystały z naszego doświadczenia. I nie ma w tym nic złego, dopóki nie dyktujemy naszych warunków zbyt często. Pamiętajmy o tym, że być może nie jesteśmy w stanie dokładnie zrozumieć, co przeżywa dziecko. Jesteśmy już na innym etapie życia i inaczej postrzegamy pewne rzeczy. Dlatego warto radzić, ale nie warto narzucać rad na siłę.

Robienie wyrzutów, pouczanie, logiczna argumentacja

Czasem próbujemy wytłumaczyć coś dziecku powołując się na logiczne argumenty, które nam wydają się oczywiste. Zapominamy o tym, że dziecko może znajdować się w stanie emocjonalnym który uniemożliwia zrozumienie tych argumentów. Natomiast w momencie, kiedy będzie zdenerwowane lub zrozpaczone, wyrzuty tylko pogorszą sytuację. Czasem emocje trzeba po prostu…przeczekać.  

Ocena, krytyka, oskarżenia

Wydaje Ci się, że bycie krytycznym jest konieczne, aby dziecko mogło się poprawnie rozwijać? Nic bardziej mylnego. Czym innym jest jasne komunikowanie dziecku, gdzie popełniło błąd, a czym innym powiedzenie mu “sam sobie jesteś winny, to twoja głupota”. W przypadku takiej krytyki dziecko traci na poczuciu własnej wartości. Nie wie gdzie i jak zwrócić się o pomoc, aby znów nie być oceniane negatywnie.

Chwalenie, aprobowanie

Chwalenie może być złe? Tak – wtedy, gdy występuje zbyt często. Jeśli w odpowiedzi na humory lub histerie dziecka reagujemy pochwałą tylko po to, aby je uspokoić, nauczy się wymagać tego zawsze. W przyszłości zaś będzie miało problem z przyjmowaniem na siebie konstruktywnej krytyki. Jak mówi stara zasada: co za dużo to niezdrowo, dlatego należy znać umiar zarówno w krytykowaniu, jak i chwaleniu.

Obrażanie, ośmieszanie, zawstydzenie

Tego chyba nie trzeba nikomu wyjaśniać. Wyzywanie drugiego człowieka i godzenie w jego poczucie wartości i godności jest po prostu złe. Dlatego nie nazywajmy dziecka głupkiem czy leniem, nie przypinajmy etykietek. Dawajmy dobry wzór do naśladowania i rozmawiajmy z nim jak równy z równym. Uczmy go na swoim przykładzie wyrażania emocji inaczej, niż przez wyzywanie innych.

Interpretowanie, analizowanie, diagnozowanie

“Robisz to po to, aby mnie zirytować”. Takie stwierdzenie bywa bardzo krzywdzące. Unikajmy stawiania diagnoz na temat tego, jakie pobudki kierowały dzieckiem w danej sytuacji. Zawsze pozwólmy mu opowiedzieć własną wersję wydarzeń, nawet jeśli jesteśmy przekonani, że nasza jest całkowicie zgodna z rzeczywistością. Dziecko, które próbuje wytłumaczyć swoje motywy, ale spotyka się z brakiem pozwolenia na to, doświadcza bezsilności.

Badanie, przesłuchiwanie, wypytywanie

Unikajmy “odpytywania” dziecka i pytań zamkniętych. Uczmy je otwartej komunikacji, w której pytania pozostawiają mu pole do prawdziwych opowieści o tym co czuje. A gdy już się tego uczy, pamiętajmy o wcześniejszych punktach – nie krytykujmy, nie oceniajmy i nie przerywajmy morałami.

Uspokajanie, pocieszanie, współczucie

Nic na siłę. Czasem emocje po prostu potrzebują być uzewnętrznione. Uspokajając dziecko na siłę, lub wręcz łącząc pocieszanie z groźbami, prowadzimy jedynie do wzrostu negatywnych emocji i pogorszenia sytuacji. Uspokajajmy, pocieszajmy – ale nie bagatelizujmy uczuć i natychmiast eliminować smutku czy złości. Uczmy dziecko wyrażać jasno w słowach swoje niepokoje.

Odwracanie uwagi, kpina, wycofywanie się

Zbywanie dziecka problemów za pomocą żartów sprawi, że dziecko poczuje się bezwartościowe. Pamiętajmy, że nie zawsze rozumie ono jeszcze, skąd biorą się poszczególne uczucia. Wykpione, poczuje się jeszcze bardziej sfrustrowane – będzie odnosiło wrażenie, że jego uczucia są nie na miejscu, skoro został wyśmiane. Próby odwracania uwagi mogą się zaś odbić na jego zdolnościach komunikacyjnych i w przyszłości samo nauczy się unikać konfrontacji z własnymi emocjami.

Rozpocznij bezpłatny 7-dniowy okres próbny!

Zobacz, jak aplikacja oszczędza czas w Twojej placówce

Zamów Prezentację
Zarejestruj się
Categories
Pobierz darmowego Ebooka
Privacy Settings
We use cookies to enhance your experience while using our website. If you are using our Services via a browser you can restrict, block or remove cookies through your web browser settings. We also use content and scripts from third parties that may use tracking technologies. You can selectively provide your consent below to allow such third party embeds. For complete information about the cookies we use, data we collect and how we process them, please check our Privacy Policy
Youtube
Consent to display content from Youtube
Vimeo
Consent to display content from Vimeo
Google Maps
Consent to display content from Google
Spotify
Consent to display content from Spotify
Sound Cloud
Consent to display content from Sound